Đề xuất dùng thẻ công dân điện tử

Tại phiên họp, Thứ trưởng Bộ Công an – thượng tướng Bùi Văn Nam đã trình diễn.# Đề xuất đổi chứng minh thư nhân dân thành thẻ căn cước của công dân Việt Nam. Theo đó, thẻ căn cước công dân sẽ bao gồm các thông báo cơ bản về đặc điểm nhân dạng của công dân để xác định chính xác một người cụ thể và phân biệt người này với người khác. Đây sẽ là loại giấy má tùy thân duy nhất có giá trị chứng nhận căn cước của người từ 15 tuổi trở lên, do cơ quan có thẩm quyền cấp từ cơ sở dữ liệu căn cước công dân để sử dụng trong giao tiếp, đi lại trên cương vực Việt Nam.

Như vậy, việc làm CMND trong thời gian tới sẽ có những thay đổi nhất thiết. Cụ thể, theo dự luật, số CMND được quy định là số định danh cá nhân chủ nghĩa được xác lập từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, là dãy số thiên nhiên gồm 12 số, được cấp cho mỗi công dân Việt Nam và không lặp lại ở người khác, dùng để xác định dữ liệu về căn cước và dữ liệu khác về công dân. Trường hợp đổi, cấp lại CMND thì số CMND vẫn giữ đúng tại đây theo số ghi trên CMND đã cấp lần đầu.

Ngoại giả, dự thảo quy định kì hạn dùng của CMND tương hợp với từng độ tuổi nhất thiết; trong đó, thời hạn sử dụng CMND kể từ ngày cấp là 10 năm đối với người từ 15 tuổi đến dưới 25 tuổi, 15 năm đối với người từ đủ 25 tuổi đến dưới 55 tuổi. Người từ đủ 55 tuổi trở lên thì không xác định thời hạn.

Một số thông báo căn bản về căn cước và thông báo khác từ Cơ sở dữ liệu nhà nước về dân tại đây cư của người được cấp để làm cơ sở tích hợp các thông tin cần thiết trên CMND theo hướng trong thời kì tới đây là Thẻ công dân điện tử.

Vẫn còn nhiều ý kiến trái chiều

Đề xuất này đã mang lại nhiều ý kiến trái chiều từ phía các đại biểu Quốc hội.

Một số ý kiến tại cơ quan kiểm tra (UB Quốc phòng – An ninh) yêu cầu cần cân nhắc quy định này, vì thực tế bây giờ ngoài chứng minh quần chúng. #, Còn có nhiều loại giấy tờ khác như hộ chiếu, giấy chứng minh sĩ quan quân đội và công an quần chúng. #, Thẻ công chức, viên chức, thẻ học sinh, chứng minh dân chúng biên giới... Nếu xác định chứng minh dân chúng là giấy má độc nhất vô nhị sẽ có thể dẫn đến các loại giấy má trên mất tác dụng, không chỉ ảnh hưởng đến quyền, lợi. Hợp pháp của người dân (trong đó có công dân dưới 15 tuổi) mà còn ảnh hưởng đến hoạt động thường nhật của cán bộ, công chức, nhân viên...

Một số ý kiến khác cho rằng vẫn giữ chứng minh thư, nhưng trên đó sẽ có mã số định danh cá nhân (12 số) và một “bộ phận điện tử” (kiểu dạng như chip từ) lưu thông tin căn bản về căn cước công dân và các thông báo trong hệ thống dữ liệu điện tử nhà nước về dân cư.

Trong khi đó, Chủ nhiệm UB luật pháp Phan Trung Lý cho rằng, không nên tồn tại loại giấy má là chứng minh nhân dân. Theo ông Lý, mỗi công dân chỉ cần một mã số định danh, miêu tả trên một thẻ căn cước công dân (như các nước vẫn làm). Khi cần dùng cho mọi mục đích, chỉ cần mã số đó kích hoạt đọc thêm là ra.

Tán thành với hướng đổi thay này, phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân cho rằng chứng minh nhân dân hiện tại là loại thẻ “không giống ai”. Bà cho hay, các loại thẻ từ thẻ nhà băng, thẻ ra vào đến thẻ mua hàng của các nước đều cùng một khuôn và có thể để vừa vặn trong ngăn ví, trong khi chứng minh quần chúng. # Của Việt Nam “không biết nhét chỗ nào cho vừa”.

Chủ toạ Hội đồng Dân tộc Ksor Phước lo việc mã hóa, khẩn hoang, dùng chung thông tin cá nhân chủ nghĩa có thể ảnh hưởng đến vấn đề bảo mật. Ông Phước yêu cầu đưa vào luật quy định cấm tiết lậu bí mật tây riêng hợp pháp của công dân, chỉ có cơ quan thẩm quyền cung cấp thì người có đề nghị mới được tiếp cận.

Còn theo chủ toạ Quốc hội, thẻ căn cước chỉ cần tên, số định danh và ảnh. Ông cũng nhấn mạnh, việc khai hoang cơ sở dữ liệu về công dân phải đảm bảo bí mật đời tư theo Hiến pháp.

Theo Chương trình xây dựng Pháp luật của Quốc hội, dự án Luật Căn cước công dân sẽ được Quốc hội cho quan điểm lần đầu tại kỳ họp thứ 7 và coi xét duyệt tại kỳ họp thứ 8.

Thanh An